Piyano akordu piyanonun ses kalitesini koruyabilmesi ve basılan tuşlardan istenilen seslerin çıkabilmesi için belirli aralıklarla yapılması gereken bir işlem. Telli müzik aletlerinin hemen hepsi için geçerli olan akort işlemine, piyanolarda da belirli aralıklarla ihtiyaç duyulur. Diğer müzik aletlerine kıyasla piyano akordu yapmak biraz daha zordur, ancak tekniğini öğrendikten sonra kolayca yapılabilir.
Piyano Akordu Nedir?
Piyano içerisinde her bir tuşa bağlı bir ya da daha fazla tel bulunur. Klavye üzerindeki tuşlara basıldığı zaman çekiçler bu tellere vurur ve teller titreşerek ses çıkarır. Zaman içerisinde farklı nedenlere bağlı olarak bu teller gevşeyebilir ya da aşırı sertleşebilir. Piyano akordu doğru nota ve istenilen ses frekansının yakalanabilmesi için bu tellerin gerginlik düzeylerinin ayarlanmasını ifade eder. İdeal gerginlik düzeyinde en iyi ses kalitesi yakalanır.
Piyano Akordu En Kolay Nasıl Yapılır?
Piyano akordu yapmak başlangıçta zor olabilir. Ancak zaman içerisinde deneyim kazandıkça, bu işlem daha kolay ve pratik şekilde yapılabilir. Doğru akort yapımı için aşağıdaki gibi 5 temel adım izlenebilir:
- Hazırlık: Hava değişimleri, aşırı sıcak ve aşırı soğuk piyanolardaki akort bozulmalarının en temel nedenidir. Bu yüzden akort yapmadan önce ortam sıcaklığının sabit olduğundan emin olunması gerekir. Ayrıca ortamdaki nem düzeyinin de ölçülmesi ve normal bir aralıkta olması önem arz eder.
- Gerekli Aletlerin Hazırlanması: Piyanolarda akort ayarı yapılırken akort anahtarı, denge kamağı ve akort cihazı gibi bazı aletler kullanılır. Ortam sıcaklığı ve nem ayarlamasından sonra, bu aletlerin hazırlanması gerekir. Akort anahtarı; tellerin bağlı oldukları akort pimlerinin çevrilmesini sağlar. Denge kamağı, birden fazla telin aynı anda ses çıkarmasını engeller. Akort cihazı ise tellerden çıkan sesin doğru frekansta olup olmadığını ölçmeye yarar.
- Tellerin Ayarlanması: Akort anahtarı ile teller sıkılır ya da gevşetilir. Bu işlem yapılırken akort cihazıyla da tellerin doğru frekansı verip vermediği kontrol edilir. Her tel için ideal frekans değerine ulaşılıncaya kadar bu işlem devam eder.
- Tel Gruplarının Eşitlenmesi: Çoğu piyanoda bir nota için birden fazla tel bulunur. Tüm teller akort edildikten sonra, aynı nota tellerinin, aynı frekans aralığında olup olmadığının da ayrıca kontrol edilmesi önerilir.
- Son Kontrol: Bazen bir tel akort edilmiş olsa bile diğer tellerin akordu esnasında bozulmalar yaşanabilir. Bu yüzden tüm tellere akort ayarı yapıldıktan sonra, bir kez daha ölçüm yapılması ve varsa bozulan tellerin tekrar ideal düzeye getirilmesi gerekir.
Düzenli Piyano Akordu Yapmanın Faydaları
Piyanolar sıcak ya da soğuk ortamlarda akort ayarlarını kaybedebilir. Bu yüzden sıcaklık düzeyi çok değişken olmayan ortamlarda bulunmaları daha doğru olur. Bununla birlikte rutin olarak yılda 2 ya da 3 defa akort edilmeleri, sorunsuz bir kullanım için yeterli olur. Akort işleminin, mevsim geçişlerinde ve sıcaklık değişimlerinin belirginleştiği dönemlerde yapılması tavsiye edilir. Belirli aralıklarla piyano akordu yapmanın sağlamış olduğu pek çok faydadan da söz edilebilir. Düzenli akort yapmanın başlıca faydaları aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- Piyano tellerinin aşırı gergin ya da gevşek olması, ses kalitesinin bozulmasına yol açar. Düzenli akort yapmak, piyanolarda notaların daha doğru çıkmasına ve ses kalitesinin sağlanmasına olanak tanır.
- Tel akortlarının bozulması yalnızca ses kalitesini etkilemez. Aynı zamanda diğer piyano parçaları üzerinde de baskı ve zorlanmaya neden olur. Bu durum piyanonun ömrünü kısaltır. Düzenli akort yaptırmak, piyanoların daha uzun ömürlü olmasını ve parça değişimine gereksinim duyulmadan uzun yıllar kullanılabilmesini sağlar.
- Müzisyen Performansı: Akort ayarı olmayan bir piyano ile eser icra etmeye çalışmak, sanatçıların ve müzisyenlerin performansını düşürür. Özellikle ses kalitesinin ve sürekliliğinin yakalanamaması, olumsuz bir deneyime yol açar. En iyi piyano çalma deneyimi için, akort ayarlarının düzenli olarak yapılması gerekir.
- Piyano akordu yalnızca tellerin akort edilmesiyle sınırlı kalmaz. Bu işlem esnasında piyanonun diğer aksamları da kontrol edilir. Yani bu işlem için esasında genel bir bakım tanımlaması da yapılabilir. Bu durum, piyanolarda görülebilecek teknik ve mekanik sorunların önceden tespit edilmesi ve önlenmesi için zemin hazırlar.